„Szpital w Pytaniach i Odpowiedziach – czyli SP ZOZ w Sokołowie Podlaskim od kuchni” cz. II - SPZOZ w Sokołowie Podlaskim

Przedstawiamy kolejny artykuł z cyklu „Szpital w Pytaniach i Odpowiedziach – czyli SP ZOZ w Sokołowie Podlaskim od kuchni”.

Celem tego cyklu jest przybliżenie Państwu działalności naszego szpitala, wyjaśnienie najważniejszych zagadnień związanych z opieką medyczną oraz odpowiedzi na pytania, które najczęściej nurtują pacjentów.

1. Co to jest opieka koordynowana?

Opieka koordynowana to nowoczesny model organizacji świadczeń zdrowotnych, który ma na celu zapewnienie pacjentowi kompleksowej, spójnej i ciągłej opieki medycznej — szczególnie w przypadku chorób przewlekłych. W Polsce funkcjonuje głównie w ramach podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) .

Na czym polega opieka koordynowana?

• Zintegrowana opieka: Lekarz POZ współpracuje z lekarzami specjalistami, pielęgniarką, dietetykiem i koordynatorem.
• Indywidualny Plan Opieki Medycznej (IPOM): Tworzony wspólnie z pacjentem, obejmuje diagnozowanie, leczenie, profilaktykę i edukację.
• Koordynator opieki: Organizuje terminy badań, wizyt i konsultacji, dba o przepływ informacji między specjalistami.
• Obszary działania: Kardiologia, diabetologia, endokrynologia, pulmonologia, nefrologia.

Jakie korzyści daje dla pacjenta?

• Lepsza dostępność do świadczeń: Szybszy dostęp do badań i konsultacji specjalistycznych.
• Kompleksowa opieka „pod jednym dachem”: Diagnostyka i leczenie w znanej placówce POZ.
• Mniej chaosu: Pacjent nie musi sam organizować swojej ścieżki leczenia.
• Większa aktywizacja: Edukacja zdrowotna i zaangażowanie w proces leczenia.
• Mniejsze ryzyko powikłań: Wcześniejsze rozpoznanie i leczenie chorób przewlekłych.

Jakie są korzyści dla szpitala?

• Odciążenie opieki specjalistycznej: Mniej pacjentów trafia do szpitali z zaawansowanymi chorobami.
• Lepsze wykorzystanie zasobów POZ: Placówki mogą realizować więcej świadczeń na miejscu.
• Redukcja kosztów: Mniej powtarzanych badań i hospitalizacji.
• Poprawa jakości opieki: Jasne ścieżki leczenia i lepsza komunikacja między personelem medycznym.

Co obejmuje lepsze finansowanie w ramach opieki koordynowanej?

• Dodatkowy miesięczny ryczałt dla POZ, które wdrażają opiekę koordynowaną — obecnie ok. 7,7 tys. zł miesięcznie przez pierwsze 6 miesięcy.
• Zwiększona stawka kapitacyjna — o 25% wyższa dla placówek POZ realizujących zadania koordynatora.
• Rozszerzenie grupy pacjentów objętych finansowaniem — od 2025 r. obejmuje także dzieci, nie tylko dorosłych.
• Osobne finansowanie za dodatkowe świadczenia: konsultacje specjalistyczne, badania diagnostyczne, porady dietetyczne i edukacyjne.

Opieka koordynowana może pośrednio wpłynąć na szpitale, np. poprzez lepsze zarządzanie pacjentem przewlekle chorym i ograniczenie hospitalizacji, ale bezpośrednie dodatki finansowe — takie jak ryczałty czy zwiększone stawki — dotyczą głównie POZ. Szpitale mogą być częścią systemu koordynacji, ale nie są głównym beneficjentem tych mechanizmów finansowych.

2. Ile i jakie programy profilaktyczne realizujemy w SP ZOZ w Sokołowie Podlaskim?

a) Program profilaktyki chorób układu krążenia (CHUK)

• Cel: Wczesne wykrywanie chorób serca i naczyń krwionośnych, takich jak nadciśnienie, miażdżyca, choroba wieńcowa.

• Dla kogo: Osoby w wieku 35–65 lat, które nie korzystały z programu w ostatnich 5 latach.

• Zakres badań: Pomiar ciśnienia, poziomu cholesterolu, glukozy, BMI, wywiad lekarski.

• Korzyści: Możliwość szybkiego wykrycia zagrożeń i skierowania na dalszą diagnostykę lub leczenie.

b) Program szczepień przeciw HPV

• Cel: Zapobieganie zakażeniom wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), który może prowadzić do nowotworów (np. szyjki macicy, odbytu, prącia).
• Dla kogo: Dziewczęta i chłopcy w wieku 9–14 lat.
• Forma: Bezpłatne szczepienia dostępne w naszym POZ.
• Efekty: Kraje z długoletnimi programami szczepień odnotowały nawet 90% spadek zakażeń HPV i zmian przednowotworowych

c) Program profilaktyki gruźlicy

• Cel: Wczesne wykrycie zakażeń prątkiem gruźlicy i zapobieganie rozwojowi choroby.
• Dla kogo: Osoby dorosłe z grup ryzyka (np. osoby mieszkające w trudnych warunkach, z kontaktu z chorymi).
• Zakres: Wywiad zdrowotny, testy skórne, RTG klatki piersiowej.
• Korzyści: Szybka identyfikacja osób zakażonych i wdrożenie leczenia.

d) Program „Moje Zdrowie”

• Cel: Kompleksowa ocena stanu zdrowia i stworzenie indywidualnego planu profilaktyki.
• Dla kogo: Osoby powyżej 20. roku życia.
• Zakres: Ankieta zdrowotna, badania laboratoryjne, konsultacja lekarska.
• Korzyści: Wczesne wykrycie chorób cywilizacyjnych i lepsze zarządzanie zdrowiem.

e) Program profilaktyki raka szyjki macicy

• Dla kogo: Kobiety od 25. roku życia
• Zakres badań:
  • Test HPV HR z genotypowaniem – wykrywa DNA/RNA wirusa o wysokim ryzyku onkogennym.
  • Cytologia płynna (LBC) – wykonywana tylko przy dodatnim wyniku testu HPV.
• Korzyści: Wczesne wykrycie zmian przednowotworowych i skuteczna profilaktyka raka szyjki macicy

   

Jakie korzyści dają programy profilaktyczne dla naszego szpitala?

Korzyści organizacyjne i finansowe

• Dodatkowe finansowanie z NFZ Szpital otrzymuje środki za każde wykonane świadczenie w ramach programu (np. badanie, konsultację, szczepienie).
• Lepsze wykorzystanie zasobów Możliwość efektywnego wykorzystania personelu, sprzętu i infrastruktury w godzinach mniej obciążonych.

• Spełnienie wymogów jakościowych Realizacja programów wpisuje się w standardy akredytacyjne i może być punktem w ocenie jakości świadczeń zdrowotnych.
• Możliwość rozwoju nowych usług Programy profilaktyczne często wymagają współpracy między działami (np. POZ, laboratorium, poradnie specjalistyczne), co sprzyja integracji i rozwojowi kompleksowej opieki.

Korzyści medyczne i społeczne

• Wczesne wykrycie chorób Dzięki programom możliwe jest szybkie zidentyfikowanie pacjentów z ryzykiem chorób przewlekłych lub nowotworowych — co zmniejsza liczbę hospitalizacji w przyszłości.
• Edukacja zdrowotna społeczeństwa Szpital staje się centrum wiedzy i profilaktyki, co przekłada się na zdrowszą populację i mniejsze obciążenie systemu.
• Lepsze planowanie opieki Dane z programów pozwalają lepiej prognozować potrzeby zdrowotne regionu i dostosować ofertę szpitala.

3. Co to jest AOS?

AOS to Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna — czyli świadczenia zdrowotne udzielane przez lekarzy specjalistów poza szpitalem, w warunkach ambulatoryjnych.

Co obejmuje AOS?

• Poradnie specjalistyczne, np. kardiologiczna, neurologiczna, dermatologiczna, ginekologiczna.
• Konsultacje lekarskie — zarówno pierwszorazowe, jak i kontrolne.
• Badania diagnostyczne — np. USG, EKG, spirometria, endoskopia.
• Zabiegi ambulatoryjne — drobne procedury, które nie wymagają hospitalizacji.

Jak działa AOS?

• Skierowanie: W większości przypadków potrzebne jest skierowanie od lekarza POZ (np. rodzinnego), z wyjątkiem niektórych specjalności (np. ginekolog, psychiatra, wenerolog, psycholog).
• Finansowanie: Świadczenia AOS są finansowane przez NFZ na podstawie umowy z placówką — każda konsultacja i procedura ma określoną wycenę.
• Kolejki: Czas oczekiwania zależy od dostępności specjalistów i limitów kontraktowych NFZ.

Co jeśli wykonamy świadczenia ponad limit?

Limit kontraktowy to określona przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) maksymalna kwota lub liczba świadczeń, jaką placówka medyczna (np. szpital, poradnia, przychodnia) może zrealizować i rozliczyć w danym okresie — zwykle miesięcznie lub kwartalnie.

• Rozliczenie do wysokości limitu — NFZ zapłaci tylko za świadczenia wykonane w ramach ustalonego limitu. Nadwyżki mogą nie być refundowane.

4. Nadwykonania. Czy je mamy? Czy NFZ za nie zapłaci?

Tak, ale selektywnie — zgodnie z ogólnopolskimi zasadami NFZ zapłaci w pełni za świadczenia nielimitowane (np. programy lekowe, chemioterapia, opieka koordynowana), a częściowo (50–70%) za wybrane świadczenia limitowane (np. endoprotezy, fizjoterapia, opieka długoterminowa).

Rozliczenie nadwykonań z 2024 r. nastąpiło do końca kwietnia 2025 r., ale nie wszystkie świadczenia zostały opłacone w pełnej wysokości.